سازه اشتیاق تحصیلی در روند تحصیلی زندگی دانش آموز و ازجمله مهم ترین مؤلفه ها در مواجه موفقیت آمیز با چالش های تحصیلی، شغلی، خانوادگی، اجتماعی که هر جوانی در مسیر رسیدن به آرزوها و اهدافش با آن مواجه می شود، محسوب می گردد باید به شور و شوق و اشتیاق و عوامل وابسته به آن به عنوان بخشی از عناصر مؤثر بر موفقیت دانش آموز توجه ویژه مبذول شود (آرورا و همکاران، 2013).
اشتیاق تحصیلی سازه ای است که برای اولین بار جهت درک و تبیین افت و شکست تحصیلی مطرح گردید و به عنوان پایه و اساسی برای تلاش های اصلاح گرایانه در حوزه تعلیم و تربیت مدنظر قرار گرفت (فردریکس، بلومنفیلد و پاریس[1]، 2004). پرکمن و همکاران(2013) اشتیاق تحصیلی را به صورت عملکرد هوش شناختی و پشتکار و شرکت در یادگیری گروهی هدفمندی تعبیر کرده است. با توجه به سطوح روانشناختی، اینگونه گزارش شده است که اشتیاق تحصیلی به معنی اشتیاق دانش آموز به درس هایش در مدرسه است و اینگونه تعریف شده است "مقدار انرژی فیزیکی و روانشناختی که دانش آموز به تجارب تحصیلی خود اختصاص می دهد (وانگ و ایکلز، 2013).
اجتناب شناختی یعنی تلاش برای تغییر شکل، بسامد یا حساسیت موقعیتی یک تجربه درونی حتی وقتی چنان تلاشی منجر به آسیب رفتاری شود. به دلیل ارتباط های موقتی و مقایسه ای در زبان انسان هیجان های منفی به طور کلامی پیش بینی، ارزیابی و مورد اجتناب واقع می شود. اجتناب شناختی بر اساس فرایند کاربرد زبان طبیعی انسان قرار دارد الگویی که بعد توسط فرهنگ با تاکید بر احساس خوب و دوری از درد تقویت می شود (کاشدان، بریس، فورسیس و استیگر،2006).
اجتناب یکی از سبک های مقابله ای مشکل زاست. اجتناب در کوتاه مدت اضطراب را کاهش می دهد ولی چون مسئله با موضوع را کاملا برطرف نمی کند، در طولانی مدت موجب مشکلاتی می شود. به بیان دیگر چون اجتناب موجب تسکین موقت می شود، روش وسوسه انگیزی برای مقابله با اضطراب است (آزاد، 1388).
اجتناب از افراد، مکان ها و تکالیفی که زندگی را دچار مشکل می کنند، تقویت کننده است. هر چه افراد بیشتر از این منابع اضطراب زا اجتناب کنند آنها بیشتر در فرد ایجاد می شوند. در این شیوه چون فرد مضطرب به طور دائم گوش به زنگ است هیچ وقت کام احساس آرامش نمی کند زیرا هیچ وقت نمی داند که عامل اضطراب چه زمانی ظاهر خواهد شد (افروز، ۱۳۸۷).
تلاش برای اجتناب از رویدادهای خصوصی ناراحت کننده منجر به افزایش اهمیت کار کردی آنها می شود؛ چون آنها چشمگیرتر می شوند (مراجعی را در نظر بگیرید که می گوید: بخش زیادی از وقتم صرف مقابله با نگرانی شود) و همین طور به دلیل اینکه وقتی که برای کنترل آن رویدادهای درونی تلاش می کنیم، تلاش ما خود به طور کلامی به پیامدهای منفی تصورشده (در ذهن مرتبط می شود (من دارم برای کنترل نگرانیم تلاش می کنم ولی اگر شکست بخورم چه می شود؟). پس اجتناب شناختی خزانه رفتاری را محدودتر می کند چون بسیاری از رفتارها چنان رویدادهای خصوصی ترسناکی را فراخوانی می کند (از خانه بیرون نمی روم چون می ترسم در میان جمع غش کنم) (کاشدن، مرینا و پریب،۲۰۰۹).
خواست اجتماعی برای دلیل دهی به رفتار و ابزار عملی رفتار نمادین انسان (یعنی فهم تحت تالفظی تولیدات زبان آدمی از قبیل فکرها، خیال ها، تصورات و آمیخته شدن با آن ها) فرد را به چاه فهمیدن و تبیین رویدادهای روانشناختی می اندازد حتی وقتی چنین کاری غیر ضروری باشد. وقتی افراد شروع به زندگی در «سر خود می کنند تماس با لحظه حال کاهش می یابد (ولز، ۲۰۱۰).
تصور میشود که نگرانی یکی از اجزای مهم اضطراب باشد(بارلو، 1988؛ بورکوویچ و همکاران، 1983). اشخاصی که تجربه نگرانی دارند یک دلواپسی شدید و مقاومی نسبت به رویدادهای منفی احتمالی که ممکن است در آینده رخ دهد، دارند. (بارلو، 1988). نگرانی مانند نشخوار فکری به صورت مرور ذهنی مکرر افکار مرتبط با ناراحتی و پریشانی هیجانی رخ میدهد با این حال نشخوار فکری دقیقا همانند نگرانی نیست(گولد و وگنر، 1995). محتوای نشخوار فکری می تواند رویدادهایی که در گذشته، حال و آینده باعث پریشانی و ناراحتی هیجانی شده (یا خواهد شد) را در بر بگیرد ولی محتوای نگرانی بیشتر درباره رویدادهای آینده است با این وجود در زمینه اضطراب این دو می توانند مکمل هم باشند.
نگرانی در بسیاری از اختلالات اضطرابی نقش مهمی دارد(بارلو، 1988، راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی، 2013) برای مثال اختلال اضطراب فراگیر تا حد زیادی با با نگرانی گستردهای درباره حوادث و رویدادهای متعدد زندگی مشخص میشود. اختلال وحشتزدگی با نگرانیهایی درباره وقوع حملات وحشتزدگی در آینده تعیین میشود فوبیهای خاص با نگرانیهای مزمن و افراطی از مواجهه با محرکهای ترسناک مشخص می شود.
قلدری نوعی از رفتار پرخاشگرانه است که در آن یک شخص یا گروهی از افراد به‌گونه‌ی مکرر به دیگران حمله میکنند، سایرین را کتک میزنند و یا نسبت به شخصی که از آنها نسبتاً ضعیفتر است پرخاشگری میکنند(مازون، کامودکا وسالمیوالی، 2018). میتوان گفت قلدری نوعی پرخاشگری همسالان است که معمولاً در مدارس رخ میدهد و به‌نظر میرسد که پدیدهای جهانی است و تقریباً میتوان در همه کلاسهای درس مدارس آن را مشاهده کرد(فینک و همکاران، 2018). عمل قلدری هنگامی رخ میدهد که فرد برخوردار از یک امتیاز جسمی، ذهنی یا روانشناختی، یا برخوردار از امتیازی دیگر(مثلاً تعلق به یک گروه) بدون هیچ دلیل منطقی، به شخص ضعیفتری آسیب بزند(ریگبی، 2017). همچنین قلدری را میتوان به عنوان عمل منفی تعمّدی تعریف کرد که با هدف وارد آوردن صدمات فیزیکی و یا روانشناختی به دانش‌آموزان دیگری که ضعیفتر (از قلدر) هستند و نمیتوانند از خود دفاع کنند، انجام می‌گیرد(منسینی و سالمیوالی، 2017). براساس آنچه در ادبیات پژوهشی آمده است، چندین نوع قلدری عمده، شناخته شده است.
خود شیفتگی به عنوان یک سازة روانشناسی، شامل تعریف های متفاوتی در قالب نظریات مختلف است. در حالی که روان کاوی سنّتی خودشیفتگی را نوعی اختلال میدانست، کوهوت (1997) مفهوم خود شیفتگی را چنان صور تبندی کرد که بتواند نقش آن را در سلامت روانی توصیف کند (سنت کلر ، ترجمة طهماسب، 1396).
طبق نظر کوهوت خود شیفتگی فرایند تحولی ارزش خود است که از بدو تولد تا مرگ ادامه دارد. بر اساس نظر او ارزش خود در طول دو قطب یک پیوستار تحول مییابد. یک سوی قطب به فرایند دگرگونی تدریجی خود بزرگ بینی کودکانه و خام به حس سالم از بلند پروازی مربوط است و قطب دیگر تحول به دگرگون سازی یک آرمان سازی کودکانه به نظامی خود مختار از ارزش ها مربوط است (قربانی و واتسون، 1385).
از دید کوهوت، خود شیفتگی و اختلالات خود حاکی از آن هستند که ساختارهای محوری شخصیت دچار نقصان شده اند. خود شیفتگی ناشی از نقصانهای اکتسابی دوران کودکی در ساختار روان شناختی خود است که به ایجاد ساختارهای جبرانی یا دفاعی ثانویه منجر می شود (بارلدز و دیجکسترا 2010).
یافته های پژوهش های متعدد نشان داده اند که اختلال شخصیت خودشیفته با نقایص جدی در عملکرد روا نشناختی - اجتماعی (میلر، کمپبل و پیلکونیس 2007)، اختلالات سوء مصرف مواد (ریتر، رپک، مرکل، هیوسر، فدریک و همکار، 2010:؛ استینسون، داوسون، گلدشتین، چو، هوانگ و همکار، 2008) و افزایش میزان رفتار خودکشی رابطه دارد (رانینگستام، 2010).